Bir insanın duygusal dünyasında, ilişkilerinin ve sosyal etkileşimlerinin büyük bir yeri vardır. Kimimiz, sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden sürdürdüğümüz bağlantıları gerçek hayattaki ilişkilerle aynı ciddiyetle ele alırız. Öyle ki, dijital bir engellemeye karar verirken bile, bu eylem yalnızca bir teknik işlem olmanın ötesine geçer; duygusal ve bilişsel bir süreç haline gelir. Bu yazıda, “Spotify birini engellediğimizde bildirim gider mi?” sorusunun ardındaki psikolojik dinamikleri keşfedeceğiz. Bir dijital platformda, birini engellemenin birey üzerindeki etkilerini bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla inceleyeceğiz. Ve belki de, bu yazı okuduktan sonra, dijital dünyada engellemeyi düşündüğünüz bir kişi hakkında daha derin düşünceler içinde bulabilirsiniz kendinizi.…

Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Siyaset Biliminin Derinliklerine Bir Bakış Toplumlar, tarih boyunca birbiriyle çatışan, farklı amaçlar güden güç odakları arasında sürekli bir mücadelenin arena hâline gelmiştir. İnsanlık tarihi, bu güç ilişkilerinin, toplumun sosyal yapısını ve politik düzenini şekillendiren en belirgin faktörlerden biri olduğunu gözler önüne seriyor. Ancak, güç sadece askeri, ekonomik ya da politik bir unsuru ifade etmez. Güç, aynı zamanda normları belirleyen, toplumsal kabul ve meşruiyeti sağlayan bir yapıdır. Bu noktada, siyaset biliminin merkezî tartışmalarından biri, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi gibi temel kavramların ışığında toplumsal düzenin nasıl şekillendiğidir. Bu yazıda, güç ilişkilerinin toplumdaki etkilerini, ideolojik çatışmaları,…

Motosiklet Hangi Şeritten Gider? Bir Toplumsal Yapı ve Birey Etkileşimi Üzerine Düşünceler Hepimizin hayatında bir an vardır: Hızlıca giden bir motosikletin geçtiğini görürsünüz, bazen nehir gibi akan trafiğin arasında kaybolur, bazen de bir anlık bir çalkantı yaratır. Ancak bir şey kesindir: Bu motosiklet o anki sosyal yapının ve normların içinde bir yerden geçiyor. Hangi şeritten gider? Bu soruya verilen yanıt, sadece bir trafik kuralı olarak basitçe ele alınabilir mi? Ya da motosikletin hangi şeridi tercih ettiği, bizlere toplumdaki güç ilişkilerinden, cinsiyet rollerinden, kültürel pratiklerden ve daha fazlasından ne anlatıyor? Motosiklet, bu küçük fakat güçlü aracın varlığı, toplumsal yapıyı anlamaya çalışan…

Dünyada Kaç Tane Kruvaziyer Gemisi Var? Psikolojik Bir Mercek Altında Hayatımızda bazen öyle anlar olur ki, içsel bir merakla etrafımızdaki dünyayı sorgularız. İnsanların hangi nedenlerle bir araya geldiklerini, neleri paylaştıklarını ya da aynı hedefe nasıl yönlendiklerini anlamak, aslında zihnimizin derinliklerine inmek gibidir. Bir kruvaziyer gemisine bindiğinizde, bu devasa yapıları ve içindeki insanları gözlemlemek, tıpkı bir toplumu incelemek gibi olabilir. Kruvaziyer gemileri, sadece turizm endüstrisinin bir parçası değil, insan psikolojisinin de izlerini taşıyan karmaşık yapılardır. Ancak, bu gemilerin sayısı dünyada ne kadar? Kruvaziyer gemilerine olan ilgi, insanları nasıl etkiler? Bu yazıda, kruvaziyer gemileri ve bu olgunun psikolojik boyutlarını, bilişsel, duygusal ve…

Dönen ve Duran Varlıklar: Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Güç, toplumları şekillendiren, onları harekete geçiren ve aynı zamanda belirli bir düzende tutan temel bir unsurdur. Gücün ve iktidarın işlerliği, bir toplumun hangi değerlerle hareket edeceğini, nasıl bir yönetim anlayışına sahip olacağını belirler. Fakat güç, sadece sahip olduğu insanlar aracılığıyla değil, aynı zamanda o gücü taşıyan ve kullanan kurumlar ve ideolojiler aracılığıyla da toplumun dinamiklerini etkiler. Bu yazıda, “dönen” ve “duran” varlıkları, siyaset bilimi perspektifinden ele alarak, toplumsal düzenin, iktidar ilişkilerinin ve yurttaşlık anlayışlarının evrimini inceleyeceğiz. Günümüzde, bir toplumun işleyişi üzerine düşünüldüğünde, bu iki kavram – dönen ve…

Anayasa Olayı Nedir? Geçmişi anlamak, bugünümüzü daha derinlemesine kavrayabilmek için önemlidir. Tarih, insanlık için sadece geçmişi değil, aynı zamanda şimdiyi de şekillendiren bir öğretmendir. Bir olayı ya da dönemi incelediğimizde, yalnızca o zamana ait bilgileri öğrenmekle kalmaz, o dönemin toplumsal yapısını, değerlerini, ideolojilerini ve bu öğelerin nasıl bugüne taşındığını da keşfederiz. Bu yazıda, anayasa olaylarını tarihsel bir perspektiften ele alarak, anayasa kavramının nasıl şekillendiğini, toplumsal dönüşümleri ve önemli dönemeçleri tartışacağız. Anayasa, her devlette halkın egemenliğini belirleyen ve devletin işleyişini düzenleyen en temel belgedir. Ancak anayasa yalnızca hukuki bir metin değil, bir toplumun tarihsel ve kültürel süreçlerinin bir yansımasıdır. Anayasa olayları,…

Kelaynak Kime Denir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da yaşayan, sokakta gözlem yapmayı alışkanlık haline getirmiş biri olarak, etrafımda sürekli değişen ve birbirini tamamlayan birçok hikâye görüyorum. Kelaynak, kelime anlamıyla bir kuş türü olsa da, bazen toplumsal hayatta kelaynak gibi nadir ve özdeşleşmiş bir varlık olmaktan çok, bir kavram haline gelir. Sokakta, toplu taşımada, işyerinde karşılaştığım farklı toplumsal grupların bu kavramdan nasıl etkilendiğini gözlemlemek, bana çok şey öğretiyor. Bu yazıda, kelaynak kavramını toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden inceleyeceğim ve farklı grupların nasıl farklı bir gözle bu kavramı algıladığını anlatacağım. Kelaynak Kime Denir? Bir Kuşun…

Zat-ı Ne Demektir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Her gün hayatımızda pek çok karar alırız. Bu kararlar, kaynakların sınırlı olduğu ve her seçimde bir şeylerden vazgeçmek zorunda kaldığımız bir dünyada yaşadığımız gerçeğinden beslenir. Ekonomi, tam da bu temel düşünce üzerine kuruludur. Seçimler, fırsatlar ve sonuçlar, insan hayatının merkezine oturur. Ancak bu düşünceyi sadece mikro düzeyde değil, aynı zamanda toplumların yapısını, devlet politikalarını ve piyasa dinamiklerini anlamak için de kullanabiliriz. İşte bu noktada “zat-ı ne demektir?” sorusu, belki de ekonomiyi daha derinlemesine anlamak için bir başlangıç noktası sunabilir. Peki, “zat-ı” nedir ve bu kavramı ekonomiyle nasıl ilişkilendirebiliriz? “Zat-ı”, Türkçede genellikle bir kişinin…

Talimat Yerine Ne Yazılır? Toplumsal Normlar, Güç İlişkileri ve Sosyolojik Bir İnceleme Bir an durup düşündüğünüzde, hayatımızda verdiğimiz veya aldığımız talimatların ne kadar belirleyici bir rol oynadığını fark edersiniz. Bu talimatlar sadece iş yerlerinde, okullarda, evde ya da toplumda karşılaşılan yönetimsel direktifler değil; aynı zamanda toplumsal düzenin nasıl işlemesi gerektiğine dair yazılı olmayan kuralların da bir parçasıdır. Toplumlar, tarihsel olarak pek çok norm ve kural etrafında şekillenmiş ve insan ilişkileri, büyük ölçüde bu kurallara dayalı olarak inşa edilmiştir. Fakat, “talimat” gibi güçlü ve bazen tek yönlü ifadeler yerine, toplumsal dinamikleri daha derinlemesine incelememizi sağlayacak başka kelimeler de olabilir mi? Bu…

Say Bitiminde Ne Yapılır? Antropolojik Bir Perspektif Herkesin kendi yaşamında ve günlük pratiklerinde say bitimini bir şekilde deneyimlediği bir kültürler arası gözlem yapılabilir. Bu geleneksel ritüeller, kültürden kültüre farklılık gösterse de, insanoğlunun temel ihtiyaçlarına ve toplumun yapısına dair önemli ipuçları sunar. Say bitimi, sadece bir işin sonlanması değil, aynı zamanda toplumsal kimliğin, ekonomik ilişkilerin ve ailevi bağların yeniden şekillendiği bir anı temsil eder. Bu yazıda, say bitiminde ne yapılır sorusunu antropolojik bir perspektiften ele alarak, ritüeller, semboller, akrabalık yapıları, ekonomik sistemler ve kimlik oluşumu gibi kavramlarla, farklı kültürlerden örnekler sunacağız. Say Bitimi: Kültürel Görecelilik Bir kültürün say bitimi anlayışı, o…