Kategori: Makaleler

Güç, İktidar ve Sporun Toplumsal Yansımaları Güç ilişkileri sadece parlamento salonlarında, mahkeme koridorlarında veya diplomatik müzakerelerde ortaya çıkmaz; bazen futbol sahasında, bir kalecinin refleksinde veya bir golün engellenmesinde kendini gösterir. Spor, tarih boyunca toplumsal düzenin, ideolojilerin ve yurttaşlık biçimlerinin bir yansıması olarak kullanılmıştır. Meşruiyet kavramı, sadece siyasi kurumların değil, spor kulüplerinin, federasyonların ve hatta ulusal futbol takımlarının toplum nezdindeki kabulünde de kritik rol oynar. Bu bağlamda, dünya tarihinin en skorer kalecisini mercek altına almak, bir futbol istatistiğinden öte, iktidar ilişkilerinin, kurumsal yapının ve toplumsal katılımın nasıl kesiştiğini anlamak için ilginç bir lens sunar. Kalecilik ve İktidarın Sınırları Kaleci, sahadaki en…

Pizza Hamuru Kaç Saat Bekletilir? Bir Hamurun Hikayesi Kayseri’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve bazen zamanın nasıl geçtiğini anlamıyorum. Bugünlerde, tıpkı eski günlerde olduğu gibi, sık sık pizza yapma isteği uyanıyor içimde. Ama sadece pizza değil, o hamurun sabırla beklemesi, benim içimdeki bekleyişi ve hayal kırıklığını da anlatıyor. Pizza hamurunun kaç saat bekletileceği, aslında bir tür felsefe gibidir. Bunu her defasında öğreniyorum, ama her seferinde sanki ilk kez yapıyormuş gibi hissediyorum. Belki de hayat gerçekten böyle bir şeydir: Bir nevi tekrarlanan bir deneyimle, aynı şeyleri farklı zamanlarda yaşamak. Hamurun Başlangıcı: Bir Şeyler Yanlış Gitti Başlamak, her zaman en zorudur. O gün…

Hora Hangi Yörenin? (Ve Benim Hıçkırıkla Yaptığım Bütün İnce Hesaplamalar) İçimdeki İzmirli: “Hora mı? O da ne ya?” Benim gibi İzmir’de yaşayan biri için “hora” kelimesi, ilk başta çok garip bir şey ifade etmeyebilir. İzmirliler olarak bizler, kahvaltı sofralarımızda simit yerken, oraya buraya espri yaparak gülüp geçeriz. Hora mı? O da ne ya? İşte, bana Hora denildiğinde aklıma ilk gelen şey, birinin yanlışlıkla “horizon” demeye çalışırken dilinin sürçmesi gibi bir şey oluyor. Ama merak etmeyin, burada da kelimeleri yanlış kullanarak konuyu savsaklayacak değilim… Sonuçta, bu blog yazısında derinlemesine analiz yapacağız! Şimdi, arkadaşlar arasında “Hora hangi yörenin?” sorusu dönmeye başladı ve…

Hayvandaki Verem İnsana Bulaşır Mı? Bir Ekonomistin Gözünden Verem (Tüberküloz), dünya genelinde hala büyük bir sağlık tehdidi oluşturuyor. Bunu okuduğumda, insanın ilk aklına gelen şey genellikle akciğerleri etkileyen bu hastalığın insanlar arasında nasıl yayıldığı olur. Ancak, çok az kişi aslında bu hastalığın hayvanlardan insana da geçebileceğini biliyor. Bu konuda bana oldukça ilginç bir soru soruldu geçen gün: “Hayvandaki verem insana bulaşır mı?” Şimdi, bir ekonomi mezunu ve veriyle uğraşan biri olarak, bu tür soruları yanıtlamak bana da oldukça heyecan verici. Çünkü verilerle bir şeyleri analiz etmek, o meseleye farklı bir bakış açısı kazandırmak her zaman hoşuma gitmiştir. Hayvanlardan İnsana Bulaşan…

İç Çamaşıırı ve Havlular Birlikte Yıkanabilir Mi? Bir Kadının Günlük Yaşamından Duygusal Bir Hikaye Havlularımı yıkamak, her zaman bir tür terapi gibidir. Sadece fiziksel değil, duygusal bir boşalma da yaşarım. Kayseri’nin soğuk kış akşamlarında, evde bir köşeye çekilip, sıcak bir çay içmek, bir yandan havluları yıkamak… İnsanın içindeki tüm gerginliği alır, sanki her yıkama, bir stresin, bir kaygının üstünden geçer gibi. Fakat bir gün, bu sıradan temizlik işi, beklediğimden çok daha fazlasına dönüşecekti. İç çamaşırlarım ve havlularım… Beraber yıkanabilir miydi? O Gün Evde Yalnızdım Bir hafta sonuydu. Kayseri’nin o tipik gri gökyüzü, sabahın erken saatlerinden itibaren evin içine sızıyordu. Sokağa…

Kabadayı Kim? Sosyolojik Bir Bakış Bir şehirde yürürken bazen dikkatimi çeken insanlar olur; duruşları, bakışları, hareketleriyle çevrelerini etkileyen bir hâlleri vardır. Bu insanları halk arasında genellikle “kabadayı” olarak tanımlarız. Ama ben bir sosyolog olarak, bu kavramın yalnızca fiziksel güç veya şiddetle açıklanamayacağını biliyorum. Kabadayı, toplumsal ilişkilerin, kültürel normların ve güç dinamiklerinin bir yansımasıdır. Gelin, birlikte bu kavramın derinliklerine inelim ve “kabadayı kim?” sorusunu sosyolojik bir mercekten inceleyelim. Temel Kavramlar ve Tanımlar Sözlük anlamıyla kabadayı, genellikle kaba, sert ve otoriter tavırlarıyla bilinen kişiyi ifade eder. Ancak sosyolojik bakış açısıyla kabadayı, sadece bireysel bir karakter özelliği değil, aynı zamanda toplumsal yapıların ve…

Hangi Fonlarda Stopaj Yok 2025? Giriş: Yatırım ve Vergi Düzenlemeleri Arasındaki İnce Çizgi 2025 yılına adım atarken, Türkiye’deki yatırımcıları ilgilendiren en önemli sorulardan biri, hangi fonlarda stopajın olmayacağı sorusu. Bu konu, özellikle bireysel yatırımcılar için büyük bir öneme sahip. Yatırım kararları, yalnızca kar-zarar hesaplarıyla değil, aynı zamanda vergi yükümlülükleriyle de şekillenir. İçimdeki mühendis, bu soruyu bir denkleme dökmek isterdi: “Stopajın olmadığı fonlarda kazanç, vergi olmadan elde edilebilen net gelir anlamına geliyor, yani kazanç daha fazla!” Ama içimdeki insan tarafı buna biraz farklı bakıyor. Yatırımın sadece matematiksel bir hesap olmadığını, aynı zamanda kişisel bir tercih ve risk yönetimi olduğunu düşünüyor. İşte…

Bitkinin Büyümesini Sağlayan Hormon Nedir? Sosyolojik Bir Keşif Bir insanın, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşimini anlamaya çalışırken; gündelik bir doğa olgusuyla – bitkinin büyümesini sağlayan hormon – karşılaşması ilginç bir merak doğurur. Bu merak, sadece biyolojiyi anlamaya dönük değildir; aynı zamanda bu kavram üzerinden toplumdaki güç ilişkilerini, normatif beklentileri, cinsiyet rollerini ve kültürel pratikleri sorgulama isteğine de dönüşür. Bitkinin büyümesini sağlayan hormon nedir sorusuyla başladığımızda, aslında “büyüme” kavramının toplumsal boyutunu da düşünmeye davet ediliriz. Bitkinin büyümesini sağlayan başlıca hormon auksindir. Auksinler, hücre uzamasını, kök oluşumunu ve genel büyümeyi düzenleyen temel bitki hormonları arasında yer alır. Bunun yanı sıra gibberellinler, sitokininler,…

Radyoterapi Alanı: Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Analiz Radyoterapi alanı, tıbbın dar bir sahası olarak algılansa da, güç ilişkileri ve toplumsal düzenin mantığını düşündüğümüzde aslında oldukça çarpıcı bir metafor sunar. Bir toplumu şekillendiren iktidar mekanizmaları ile radyoterapideki ışınların hastalıklı dokulara yönelmesi arasında benzer bir dikkat ve kontrol stratejisi vardır. Bu bağlamda, radyoterapi alanını yalnızca fiziksel bir mekân veya sağlık uygulaması olarak değil, aynı zamanda iktidarın, kurumların ve ideolojilerin kesişim noktasında bir “siyasal alan” olarak okumak mümkündür. Güç, Kurumlar ve Radyoterapi Alanı Güç kavramı, siyaset biliminin merkezinde yer alır. Michel Foucault’nun iktidar ve disiplin anlayışını hatırlarsak, güç yalnızca baskıcı bir araç değil,…

Kahramanmaraş Nüfusu: Tarihin Gözüyle Bir Perspektif Geçmişi anlamak, sadece eski olayları hatırlamak değil, bugünü yorumlamak ve geleceği düşünmek için de bir anahtardır. Kahramanmaraş’ın nüfusu, yüzyıllar boyunca yaşadığı değişimler, göçler ve toplumsal dönüşümler ile şekillendi; bugünkü demografik yapıyı anlamak, tarihsel süreçleri okumadan mümkün değildir. Orta Çağdan Osmanlı’ya: Kahramanmaraş’ın İlk Nüfus Kayıtları Kahramanmaraş, coğrafi olarak Doğu Akdeniz ile İç Anadolu’nun kavşağında yer alır. Bu stratejik konum, şehrin tarih boyunca farklı kültürlerin geçiş noktası olmasına yol açtı. Selçuklu ve Memlük döneminde yapılan tahrir defterleri, şehrin küçük bir kasaba olduğunu ve yaklaşık birkaç bin nüfusla sınırlı kaldığını gösterir. Özellikle 13. yüzyıl kayıtlarına göre, Kahramanmaraş…