Tatlı Hikaye Sofrası Yazılar

Kimdir Bu ve Sosyometri Arasındaki Fark? İnsan İlişkilerini Anlamada Derinleşen Bir Sorun Hayatın bir anında, çevremizdeki insanlar hakkında çokça düşündüğümüz bir soru vardır: “Kimdir bu?” Düşünün, ilk kez karşılaştığınız bir kişiyle tanıştınız. Onu anlayabilmek için zihninizde hızla birçok etiket oluşturursunuz; ya da daha basitçe, “Kimdir bu?” diye sorarsınız. Bu soru, ilk başta basit görünebilir, fakat insan ilişkilerini anlamak için oldukça derin bir yere sahiptir. Sosyal bilimlerde, “kimdir bu?” sorusu, daha kapsamlı bir yapı içinde incelenen bir dinamiği işaret eder. Ancak bu kadar derinlemesine bir soruya cevap ararken, bir terim daha karşımıza çıkar: sosyometri. Peki, “kimdir bu” sorusu ile sosyometri arasındaki…

Keyli Ne Demek? Ekonomi Perspektifinden Derinlemesine Bir Analiz Dünya, sınırsız arzulara sahip bireylerle dolu olsa da, bu bireylerin karşı karşıya olduğu kaynaklar sınırlıdır. Her seçim, bir fırsat maliyetiyle gelir; yani her kararın alternatifi vardır ve bu alternatifin değeri, genellikle kaybedilen fırsat kadar önemlidir. Bu perspektiften baktığımızda, ekonomik sistemin özü, insanların sınırlı kaynaklar karşısında nasıl seçim yaptıklarıdır. Ve tam burada, günlük dilde pek sık karşılaştığımız “keyli” kelimesi, aslında bu ekonomik seçimlerin ve kaynakların dağılımının temel taşlarını oluşturur. Keyli, halk arasında daha çok “keyif” veya “rahatlık” gibi anlamlarla ilişkilendirilen bir kelime olarak bilinse de, ekonomik literatürde daha derin bir anlam taşır. Bu…

Aydınlatma Zayıf Akım Mıdır? Edebiyat Perspektifinden Bir Keşif Dünya, yalnızca somut gerçekliklerden ibaret değildir. İnsanların düşünceleri, duyguları ve hayalleri, bu gerçeğin en derin katmanlarında yankı bulur. Edebiyat, kelimelerin gücüyle bu soyut dünyayı şekillendirir; her bir sözcük, bir ışık huzmesi gibi, karanlık duyguların ve karmaşık düşüncelerin arasından geçerek anlamı aydınlatır. İşte tam da bu noktada, bir başka ışık kaynağının metaforik anlamını düşünmeye başlarız: aydınlatma. Modern dünyada aydınlatma, teknik bir anlam taşırken, edebiyatın dilinde çok daha derin ve çok katmanlı bir anlam taşır. Bu yazıda, “aydınlatma zayıf akım mıdır?” sorusunu edebiyatın zengin dünyası üzerinden sorgulayacak, kelimelerin gücü, anlatıların ışığı ve sembollerle örülü…

Bir insanın duygusal dünyasında, ilişkilerinin ve sosyal etkileşimlerinin büyük bir yeri vardır. Kimimiz, sosyal medya ve dijital platformlar üzerinden sürdürdüğümüz bağlantıları gerçek hayattaki ilişkilerle aynı ciddiyetle ele alırız. Öyle ki, dijital bir engellemeye karar verirken bile, bu eylem yalnızca bir teknik işlem olmanın ötesine geçer; duygusal ve bilişsel bir süreç haline gelir. Bu yazıda, “Spotify birini engellediğimizde bildirim gider mi?” sorusunun ardındaki psikolojik dinamikleri keşfedeceğiz. Bir dijital platformda, birini engellemenin birey üzerindeki etkilerini bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji boyutlarıyla inceleyeceğiz. Ve belki de, bu yazı okuduktan sonra, dijital dünyada engellemeyi düşündüğünüz bir kişi hakkında daha derin düşünceler içinde bulabilirsiniz kendinizi.…

Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Siyaset Biliminin Derinliklerine Bir Bakış Toplumlar, tarih boyunca birbiriyle çatışan, farklı amaçlar güden güç odakları arasında sürekli bir mücadelenin arena hâline gelmiştir. İnsanlık tarihi, bu güç ilişkilerinin, toplumun sosyal yapısını ve politik düzenini şekillendiren en belirgin faktörlerden biri olduğunu gözler önüne seriyor. Ancak, güç sadece askeri, ekonomik ya da politik bir unsuru ifade etmez. Güç, aynı zamanda normları belirleyen, toplumsal kabul ve meşruiyeti sağlayan bir yapıdır. Bu noktada, siyaset biliminin merkezî tartışmalarından biri, iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi gibi temel kavramların ışığında toplumsal düzenin nasıl şekillendiğidir. Bu yazıda, güç ilişkilerinin toplumdaki etkilerini, ideolojik çatışmaları,…

Motosiklet Hangi Şeritten Gider? Bir Toplumsal Yapı ve Birey Etkileşimi Üzerine Düşünceler Hepimizin hayatında bir an vardır: Hızlıca giden bir motosikletin geçtiğini görürsünüz, bazen nehir gibi akan trafiğin arasında kaybolur, bazen de bir anlık bir çalkantı yaratır. Ancak bir şey kesindir: Bu motosiklet o anki sosyal yapının ve normların içinde bir yerden geçiyor. Hangi şeritten gider? Bu soruya verilen yanıt, sadece bir trafik kuralı olarak basitçe ele alınabilir mi? Ya da motosikletin hangi şeridi tercih ettiği, bizlere toplumdaki güç ilişkilerinden, cinsiyet rollerinden, kültürel pratiklerden ve daha fazlasından ne anlatıyor? Motosiklet, bu küçük fakat güçlü aracın varlığı, toplumsal yapıyı anlamaya çalışan…

Dünyada Kaç Tane Kruvaziyer Gemisi Var? Psikolojik Bir Mercek Altında Hayatımızda bazen öyle anlar olur ki, içsel bir merakla etrafımızdaki dünyayı sorgularız. İnsanların hangi nedenlerle bir araya geldiklerini, neleri paylaştıklarını ya da aynı hedefe nasıl yönlendiklerini anlamak, aslında zihnimizin derinliklerine inmek gibidir. Bir kruvaziyer gemisine bindiğinizde, bu devasa yapıları ve içindeki insanları gözlemlemek, tıpkı bir toplumu incelemek gibi olabilir. Kruvaziyer gemileri, sadece turizm endüstrisinin bir parçası değil, insan psikolojisinin de izlerini taşıyan karmaşık yapılardır. Ancak, bu gemilerin sayısı dünyada ne kadar? Kruvaziyer gemilerine olan ilgi, insanları nasıl etkiler? Bu yazıda, kruvaziyer gemileri ve bu olgunun psikolojik boyutlarını, bilişsel, duygusal ve…

Dönen ve Duran Varlıklar: Güç, İktidar ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Analiz Güç, toplumları şekillendiren, onları harekete geçiren ve aynı zamanda belirli bir düzende tutan temel bir unsurdur. Gücün ve iktidarın işlerliği, bir toplumun hangi değerlerle hareket edeceğini, nasıl bir yönetim anlayışına sahip olacağını belirler. Fakat güç, sadece sahip olduğu insanlar aracılığıyla değil, aynı zamanda o gücü taşıyan ve kullanan kurumlar ve ideolojiler aracılığıyla da toplumun dinamiklerini etkiler. Bu yazıda, “dönen” ve “duran” varlıkları, siyaset bilimi perspektifinden ele alarak, toplumsal düzenin, iktidar ilişkilerinin ve yurttaşlık anlayışlarının evrimini inceleyeceğiz. Günümüzde, bir toplumun işleyişi üzerine düşünüldüğünde, bu iki kavram – dönen ve…

Anayasa Olayı Nedir? Geçmişi anlamak, bugünümüzü daha derinlemesine kavrayabilmek için önemlidir. Tarih, insanlık için sadece geçmişi değil, aynı zamanda şimdiyi de şekillendiren bir öğretmendir. Bir olayı ya da dönemi incelediğimizde, yalnızca o zamana ait bilgileri öğrenmekle kalmaz, o dönemin toplumsal yapısını, değerlerini, ideolojilerini ve bu öğelerin nasıl bugüne taşındığını da keşfederiz. Bu yazıda, anayasa olaylarını tarihsel bir perspektiften ele alarak, anayasa kavramının nasıl şekillendiğini, toplumsal dönüşümleri ve önemli dönemeçleri tartışacağız. Anayasa, her devlette halkın egemenliğini belirleyen ve devletin işleyişini düzenleyen en temel belgedir. Ancak anayasa yalnızca hukuki bir metin değil, bir toplumun tarihsel ve kültürel süreçlerinin bir yansımasıdır. Anayasa olayları,…

Kelaynak Kime Denir? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’da yaşayan, sokakta gözlem yapmayı alışkanlık haline getirmiş biri olarak, etrafımda sürekli değişen ve birbirini tamamlayan birçok hikâye görüyorum. Kelaynak, kelime anlamıyla bir kuş türü olsa da, bazen toplumsal hayatta kelaynak gibi nadir ve özdeşleşmiş bir varlık olmaktan çok, bir kavram haline gelir. Sokakta, toplu taşımada, işyerinde karşılaştığım farklı toplumsal grupların bu kavramdan nasıl etkilendiğini gözlemlemek, bana çok şey öğretiyor. Bu yazıda, kelaynak kavramını toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden inceleyeceğim ve farklı grupların nasıl farklı bir gözle bu kavramı algıladığını anlatacağım. Kelaynak Kime Denir? Bir Kuşun…